Web Analytics Made Easy -
StatCounter
menu
Kayseri'de Nostalji-Halit Taner Turan
Kayseri'de Nostalji-Halit Taner Turan
1970 -80 arasında Kayseri de yasadığım çocukluğuma ait hatıralarım ve Kayseri’nin o günkü durumundan bazılarını rakamlara dayanarak muayese ederek anlatmaya çalıştım, sizlerde yaşı 40 ın üstünde olanlar; Kayserili olmasanız bile kendinizden de birşeyler bulacağınıza inandığım bu yazıyı soluksuz okuyacağınıza inanıyorum.

1970 -80 arasında Kayseri de yasadığım çocukluğuma ait hatıralarım ve Kayseri’nin o günkü durumundan bazılarını rakamlara dayanarak muayese ederek anlatmaya çalıştım, sizlerde yaşı 40 ın üstünde olanlar; Kayserili olmasanız bile kendinizden de birşeyler bulacağınıza inandığım bu yazıyı soluksuz okuyacağınıza inanıyorum.

Sivas Caddesinin Kağnı Pazarından çıkışı arası açık ortada polis noktası vardı arada sırada trafik daraldıkça polis oradan trafiği idare ederdi, hemen o kösede BEF Belediye Ekmek Fabrikasının satış büfesi vardı uzun müddet orada kalmıştı.BEF Belediye Ekmek Fabrikası Karpuzatan’da Kayserispor tesislerinin yanında tahmini 1974 senesinde zamanın Belediye Baskanı Niyazi Bahçecioğlu tarafından açılmıştı, taa o zamanlar Kayseri de merkezi ısıtma sistemi kurulacağı söylenir, tramvay dan bahsedilirdi 2008 e geldik tramvay geliyor ama ısıtmama sistemini bilmiyorum..

Nazmi Toker Orta Okulu vardı (gene varmış duydum ama ilköğretim okulu olarak), Kagnı Pazarın da meyve-sebze hali, itfaiye binası vardı(Itfaiye hal binasının Nazmi Toker tarafında ki kösesiydi, 70’ lerde eski sanayide hastaneye yakın bir yere taşınmıştı (şimdide herhalde ayni yerdedir)

Hamam olarak merkezde Turan Hamamı, Hunat Hamamı ve sonradan Kadı hamamı vardı Kiçikapı’da ki Selahattin Hamamı 80ler de acildi, Argıncıktaki ta da o zamanki adi Yüzbaşı Ali Akbulut caddesi olan caddede bir hamam inşaatı vardı sanırım o da 80’lerde faaliyete geçmis.

Prof.Dr.Turhan Fevzioglu CGP Genel Başkanıydı, doktor Ayhan Ada,Avukat Mehmet Altmisyedioglu şehrin ileri gelenlerden bazıları idi. (Kağnı pazarında ki Fevzioğlu binasindaki.. Nuh Naci Yazgan Yurdunun müdürüydü ayni zamanda.),Divan Pastanesi en lüks pastane, tek lüks carsı Yeraltı Carsısıydı.

1970 Genel nüfus sayımında Kayseri nüfusu şehrin girişi olan tabela da o zamanlar Sivas Caddesi nden girerken Ugur Evler in oralar şimdiki Tuna Caddesi kavşağı oralarda bir yerde, Nüfus 167.500, Rakım 1055 ti. 1975 sayımında nüfus artmış 207000’e çıkmış ama Rakım gene 1055 te kalmıştı. İste ben buna bir türlü akıl erdirememiştim de imdadıma Rahmetli Babam (Hasan TURAN o zamanlar Güneşli İlkokulu Müdürüydü) yetişip vaziyeti bana izah etmişti,

1980 de sayım memurluğu yapmak bana da kısmet olmuştu o zamanlar Kayseri Lisesi Pansiyonunda kalıyorduk DIE Kayseri şubesi memur bulamamış acil olarak bizleri de öğleden sonra sayım için vazifelendirmişti. 360 TL o gün için para almıştık. O sayım da Kayseri büyük atak yapıp nüfus 278500 e çıkmıştı. Inanmayanlar arastırabilir.

Emniyet Müdürümüz Kamuran Korkmaz di, Tercüman Gazetesi Muhabiri Murat Taskın trafik kazasında vefat etmişti,Şimdiki Erciyes Sitesinin olduğu yerler bahçelik, sebzelik tarlaların, eski Kayseri evlerinin olduğu yerlerdi, sokaklar Arnavut Kaldırımı denilen taslarla kaplı bol bol at arabaları vardı. Evlerde avlu denilen kısım kocaman giriş kapılar ekseriyeti 2 katli tas yapı evlerdi.

Tura tarafında kara Fatma’nın portresi bulunan 50 kuruşluklar 1971 senesinde, 5 liralık büyük metal paralar ( hani su üstünde Atatürk atin üstünde olan sonradan onların minik alüminyum olanları da yapılmıştı) , ilk defa piyasaya cıkmış, bütün kağıt paralar yenilenmişti.

5 liralar mor Manavgat şelaleli,10’luk yeşil Atatürk’e çiçek veren çocuklarlı idi.Galiba resimler yoksa Atatürk yazı tahtasının önünde miydi yeni harfleri öğretirken) Rengi kahverengi olan Anıtkabirli 20’likler, 50’likler de ne vardı hatırlayamadım, 100 lüklerde dağ resmi vardı, 500’lükler de İstanbul Üniversitesi ana giriş kapısı , bir de 1000 liralık banknotlar uzun bir aradan sonra mor olan rengiyle yeniden tedavüle çıkmıştı.

1976 senesi ya da 1977 senesi olacak stadyumda deve güreşleri organizasyonu tertip edilmiş, develer şehir içinde günlerce turlar atarak biletler satılmış ama da ha sonrada stadın cimleri bozulur diye iptal edilmişti. Anadolu Fuarı 10 Temmuz 10 Ağustos arasında açık kalır, Türkiye’nin sayılı fuarlarındandı. Bir ara Milletlerarası bile olmuş birçok memleketten gelip pavyonlar açmışlardı.(sergi) Fuarın dışında girişte sağ taraftaki boşlukta park yerleri vardı. Ama 1 tek lamba bile yoktu orayı aydınlatmak kimsenin aklına gelmemişti. Yani, Mevlana Mahallesi o zamanlar Plevne’ydi, Sümer Bez Fabrikası’nın bekar yurdu, Eğitim Enstitüsü, Askeri Dikim evi, ve Mimarlık Mühendislik Akademisi ordaydı. Kayseri Erciyes Üniversitesi 1978 ‘de açılmış önceden Tip Fakültesi Ankara Hacettepe ye bağlıydı. Yüksek İslam Enstitüsü vardı. Tahminim şimdiki İlahiyatın yeriydi.

Tercüman, Son Havadis gazeteleri okunurdu ( Tercüman Gazetesi gazetecilerde Hürriyet e nazaran 2 misli daha fazla satılırdı. 1992 senesinde kapanmıştı. (Ama simdi gene var) Kayseri Haber gazetesi yeniydi, Milli Piyango da büyük ikramiye 6 milyon liraydı.(eski) Daha mavi boncuklu Alo çıkmamış, Çiti , Vim,Vezir (Made in Kayseri), şasmaz deterjanları vardı, Tursil76 yeni çıkmıştı.

1970’ler de bütün Türkiye de çok yüksek bir enflasyon vardı her gün yeni yeni zamlar yapılırdı. Hiç unutmam, 1974 Kıbrıs harekatı sonrası Ecevit’in yıldızı parlamış adına Karaoğlan Türküleri yazılmış , söylenmişti. Harp sonrası bir çok ürüne % 100 e varan zamlar yapılınca o Karaoğlan birden bire gözden düşmüş zamcı Başbakan oluvermişti.1977 de Demirel "yakında trilyonları telaffuz etmeye alışmalıyız" diyerek 90’ları 2000‘leri o günlerden görmüştü galiba.

Belediye otobüsleri büyük 100,talebe 50 kuruştu, Kayseri Trafik plakaları 79 da D’li harf gurubunu bitirmiş EA serisine geçilmişti o zaman plakalar sırayla dağıtılıyordu. (simdi nasıldır bilemem)

Orduevinin arkasında saati 150 kurusa bisiklet kiralanırdı, kalenin içinde 4 kilo portakal 5 liraydı, bir mektup ise 1 liraya gönderilirdi, bir simit 25 kuruştu, yarim kelle bir bas soğan,yarim ekmek yanında 5 liraydı ,çeyrek çaman (kimisi çemen diyor ama asli çaman onlara itibar etmeyin, en azından Kayserilicesi caman) ekmek 75 kuruştu.

Fahri Korutük Cumhurbaşkanı, Demirel, Ecevit( O da gitti) Başbakan, Erbakan yardımcısıydı, Birde Ferruh Bozbeyli vardı Demokratik Parti Genel başkanıydı, 1 depo benzin için 3 gün kuyrukta beklenirdi, Simdi meydanda ki Parkın yanındaki kaldırım da O yeraltı geçidi var ya meydandan Düven önüne doğru olan tarafta 100 m. arayla 2 büfe vardı, biri Ali HASETCI nin diğeri de Celal SANDAL’ındı. Bu iki babayiğit o zamanlar Türkiye ve Balkanlar da BOKS şampiyonlukları olan kişilerdi ama o büfeler kimindi onu bilemiyorum. Sarı uçlu Samsun sigarası bulmak oldukça zordu ,beyaz uçlu Samsun sigarası için Tekel önünde bir gün kuyrukta beklenirdi (kuyruğa girer harçlığımızla birkaç paket alır 3-5 lira fazlasına karaborsa da satar güya harçlık cıkartırdık.),

TRT tek kanal herkes bütün filmleri seyrederdi, (bir Alman bize o zamanlar misafir olarak gelmisti, galiba 30 Ağustos Zafer Bayramıydı. TV de Atatürk’le alakalı bir program vardı adam dedi "lütfen bura kalsın değiştirmeyin" dedi. (sanki başka kanal varmışta, bizde bozuntuya vermemiştik) Herkes Olimpiyatlarda Altın madalya kazanan sporcuların adını ezbere bilirdi. (Kubalı Juanterano atlet,Romanyalı Nadia Kommanici cimnastikci, Dogu Alman Kornelia Ender yüzücü unutulmaz şampiyonlardı)

Dallas(J.R., Bayan Eli, Lusi v.s.), Kacak(D.r. Riachard Kimble), Küçük Ev (Laura, Miachael London) , Kunta Kinte, Mc Millan ve Karısı (Komser Enrayt), Kolombo, Bonanza (Kücük Co), Vadideki Hayat, San Fransisko Sokakları, Avukat Petrocelli, Tatlı Cadı, Zengin ve Yoksul( Falconetti),Tatlı Sert,Pasaklı Sally, ve diğerleri herkesin severek seyrettiği seri filmlerdi.

Amerikalı Müslüman Boksör Muhammed Ali Clay in maçları oldu mu millet sabaha karsı saat 3’te 4’te kalkar Amerika dan naklen boks maçı seyrederdi, Radyoda Arkası yarin, Köroğlu, dinlenir tv ancak aksam 6 dan sonra açılırdı.

Fayton, At Arabası en popüler vasıtalar herkesin hayalinde bir Murat 124-131, bir Renault 12 vardı. Yudum gazozu (Made in Kayseri), Yenice, Ikinci, Bafra sigarası içilir, Gültepe Parkina pikniğe gidilir,Fuarda sigaralara kasnak atılır, kırmızı siyaha 2,5 lira basılır 5 lira alınırdı.

Sihirbaz Doktor San-Kadra seyredilir(en son 85 senesinde Ankara da Genclik Parki nda çadırı vardı), Bektaş Kardeşler Motosikletli ölüm Üstüvanesinde ölüme meydan okurlardı.

Pasabahce pavyonundan hatıra bardaklar alınır (1974 Almanya Dünya Kupası hatıra bardakları halen bizim evde vitrindedir), DSI pavyonunda baraj maketinin yanında serinlenilirdi.

Ramazan ayları 70 den başlayarak 80’lere kadar tamamen güz-yaz aylarına denk gelmişti, bayramlarda her çocukta bir mantar tabancası olurdu. Harçlıklar küçük çocuklar için 2,5 liralıktı,

Kurbanlıklar sığır, düve 75 te 700-1000 lira arasındaydı bir koyun 200 lira civarına alınabiliyordu, bugünkü paraya çevirirseniz çok bir şey tutmuyor 50 TL falan yani,

Oğulcuklu sinemasında acık saçık, Alemdar sinemasında Cüneyt Arkın’ın Battal Gazi filmleri türünde ve de yabancı filimler, Büyük Sinemada Aydemir Akbaş, Zerrin.Egeliler. Hadi Çaman, Ali Poyrazoglu, Y.Y. ,Tas Sinemasında Ferdi Tayfur, Müslüm Gürses filmleri seyredilirdi. Birde yazlık sinemalar vardı ki şimdiki Almer in olduğu yerdeydiler ama onlardan benim ismini hatırladığım yok ama birkaç sefer gittiğimi hatırlıyorum. Ama yeri o Almer’in oralarda arkaların da bir yerlerdeydi. Ali Rıza Binboğa, Suat Sayın, Hayri Şahin dinlenilirdi, Nesrin Topkapı, Kibariye henüz kimse tarafından tanınmazdı.Dansöz seyretmek için yılbaşını beklemek gerekirdi.

1976 da 1Mark 7 lira, 1dolar 15 liraydı 1 paket Samsun 8 liraydı, 70’lerin başında 40 santimlik bol paça pantolonlar giyilir, erkekler 20 santim sac 10 santim favori uzatırlardı. Tommiks, Teksas,Zagor okunur, fotoromanları kimse kacırmazdı, Tercüman da INCI ilavesi, Saklambaç tek basına gazeteydi.

Sana, neba, sanelle den başka kahvaltılık, Tarin, Vita, Nova dan başka yemeklik margarin bilinmezdi, birde karaborsa zamanında karton kutularda ne idiğü belirsiz yağlar çıkmıştı. Bu yağların tavada, tencerede suyu dönüştüğü söylenirdi . Billur Tuz, Selpak mendil, Filiz,Kamelya Çayları kendi sınıflarında rakipsiz isimlerdi.

Cumhuriyetin 50. yılında 1973’te kapağı 5 ay yıldızlı çaylar da çıkmıştı. O kutular evlerde saklama kabı olarak bayağı ise yaramıştı. O zamanlar, Mekap, Esem sport yakkabıları çıkmamış, keten ayakkabılar giyilirdi.

Kayseri Lisesinde Müdür Mahmut Taşkın, Kadı Burhanettin’de Mehmet Sait Dündar dı. Belediye Başkanı Niyazi Bahçecioğlu, en büyük Kabadayı Şemsettin Şemsettin idi. (Kicikapi da Lezzet Lokantasının üstünde ki lambacı dükkanından 77 mahalli seçimleri öncesi fakirlere iaşe yardımı yapmıştı. Battalaltı ahalisi çuval çuval erzak yardımı almışlardı "Allah Razı olsun"). Kardeşler Lokantası (Divan Pastanesinin hizasında karşı kösedeydi) en meşhur lokanta, İskender yeni yeni tanınıyordu.

Sebze meyve alışverişleri kalenin içinden yapılır oradaki yamyamlarla her gün kavgalar yapılırdı (kale esnafı çürük çarık doldurur satarlardı millete, nice seneler sonra O günkü esnaftan biri; "Azmıştık" diyerek o günlerin özetini çıkartıyordu adeta), kazancılar caddesinde halen kazan yapanlar vardı. Herkesin kolunda Nacar, Hislon, Arlon saatleri vardı. Bu saatler kurmalı mekanik saatlerdi. Omax otomatik saatlerin piyasaya çıkması da o tarihlere rastlar.

1978 de Rahmetli Babamın hediyesi Omax i halen saklıyorum(canım babam mekanın cennet olsun),Kebap Hacı Şakir de( Kapalı çarşının İki Kapılı Caminin arka tarafındaydı sonradan Tennuri caddesine taşınmıştı.80’lerde cami etrafındaki dükkanlar tamamen yıkılarak camii açığa çıkartılmıştı) Meşhur Ünsal Turşucu Pasa da 150 kurusa tursu 75 kurusa kete (seyyar el arabasıyla ekseriyet Kiçikapı da K.B.O.O (Kadı Burhanettin Orta Okulu) önünde dururdu, Ara Bul tatlıcısından 150 kurusa tatlı alınırdı.(Kicikapi, Camii-Kebir civarinda dururdu). Hunat ın önünde isportacılardan 1 liraya ne istersen alınırdı. Her erkeğin cebinde Fatma Girik resimli ayna ve bir tarak bulunurdu, kadınlar `Pertev krem, Havilland kullanır erkekler Mehmet Tahir Cöplüoglu, Cingillioglu, Güneslisah (Kolonyalar Kayseri Mali) kolonyalarıyla idare ederlerdi.Birkaç evde merdaneli çamasır makinesi, gırgır süpürgesi,Hoover Elektrikli süpürgesi, Arçelik buzdolabı, Milangaz ocaklar vardı. Baylar Zass tiras bıçaklarıyla tras olur,Permatik ,Derby yeni cıkmış herkes tanımaz reklamlar Derby le gün baslar diye bagırır satışlar artırılmaya çalışılırdı.

Talebeler sacları 3 numara kestirirdi hiçbir berber talebelerin saçını alabuluz kesmezdi, ilkokul talebeleri siyah önlük beyaz yaka giyer, ortaokul-lise talebeleri kızlar da dahil bekçi gibi şapka takarlardı(73-74 döneminden sonra kalktı) , İlkokulda alfabe okunur uyu uyu yat uyu diye okumaya başlanılırdı (ondan sonrada bütün talebelik boyunca yatılır uyunur kopyayla torpille sınıf geçmeye çalışılırdı) tozsuz tebeşir henüz bulunmamış, silgiler keçeden, ispirtolu kalemler ancak babası Almanya da olanlarda olur, kursun kalemlerle 1,5 santim kalıncaya kadar kullanılırdı. Oyunlar uzun essek, saklambac, birdirbir,ip atlama,çanak çomlek,dikili tas, celik çomak eslerim karabas, demirci kömürcüye, kömen, gaf güzel peynir, oyunları oynanır ,aynalı seker,külahta leblebi tozu cocukların en sevdiği yiyeceklerdi, naylon topla futbol oynanır, cakmak taslı tabancalar,arabalar en güzel lüks oyuncaklardı, zengin cocukları düldül e, üç tekerlekli bisiklete,biraz büyükler pinokya bisiklete binerlerdi.

Düvenönü nde sıra sıra barakalarda manavlar vardı. simdi o şatafatlı marketlerin olduğu yerlerde sanayi esnafı evine dönerken Chevrolet lerini yola parkeder muzunu,portakalını kısaca meyve sebzesini oradan alırdı. Millet arabasını istediği yere park eder polis, parkçı cezacı kimse karışmazdı. Ama kızgın bir esnafın kapısına koydun mu? başın beladan da kurtulmazdı. (o halen var galiba)

Sıra odaları kisin tek eğlencesi, Şemsamer, mısır patlağı, kavurga bas çerezlerdi. Ekmekler evlerde, tandırlarda ya da mahalle fırınında pişirilir, somun ekmeği ancak apartmanda oturan memur ya da zenginler yerdi. Argıncıkta Fırın Durağı denen yerde bir fırın vardı.1971 de oradan aldığımız bir somunun (75 kuruş yarim kiloydu) içinden sigara izmariti cıkmıştı, iste böyleydi benim memleketim gidip kimseye şikayet bile edememiştik korktulardı belki de bizimkiler?

Sucuğun kilosu 15, pastırma 25-30 liraydı(buda eski lira) 25 kurusa 4 tane kaymaklı bisküvi, 85 kurusa 1 kibritle ikinci sigarası alınırdı. Fotoğraflar siyah-beyaz, Stüdyo Paris en bilinen fotoğrafcıydı. ( Ziraat Bankasının karsısındaydı), Radyoda Zeki Müren kulağınız bende gözünüz yolda olsun sevgili şoför kardeşlerim der, Orhan Boran 5i bir yerde 5bin ceplerinde yarışmasını, Öztürk Serengil Gülünüz Güldürünüz ü sunar, Orhan Ayhan maçları anlatmaya baslarken Bendeniz Orhan Ayhan diye baslardı (adam halen maçlarda spikerlik yapıyor helal olsun vallaha 70 i geçmiştir) Halit Kivanc en popüler spikerdi.

Tv haberlerini Zafer Cilasun(o zaman ölmüştü) sunar, Güne bakiş i(neydi o kel adamın adi ya??? pardon yani Vallaha unutmuşum) ...sunardı. Ha buldum vallaha Can Akbel. İs Bankası kumbaraları her çocukta olur, İşci Kredi Bankası en güzel günlerindeydi( Kayseri’nin öz Bankasıydı daha sonra büyüyüp memleket çapında yayılmak istediler ama hep batırdılar, Genel Müdürü Güneslili hemsehrimiz Kayserispor un kurucularindan Rifat Gönendi. O da 1980 de 20 eylül de rahmetli oldu)

Ayaklarda Beykoz marka ayakkabılar giyilirdi ,Atlas, Saray ve Sermest( Yıldırım Beyazit daydı) fabrikaları en güzel halıları, Kayseri Şeker fabrikası 1. kalite sekeri , Sümer Dokuma fabrikası en güzel bezi üretirdi. Gripin ,opon en bas ilaçlardı.

Giresunspor, Boluspor, Vefa, Balıkesirspor 1.ligde, Erciyesspor; Kayseri Amatör kümede bilmem ne adıyla mücadele ediyordu,Kent, Marlboro, Pall Mall, Dunhill v.s yabancı sigaralar anca Almanya dan getirilirse emmiden dayıdan araklanır naylon gömleklerin cebinde hava atılmak için taşınır sigara bitse bile aylarca bos paket atılmazdi(1984 senesindeTurgut Özal bütün yabancı markaların Türkiye de satılmasını saglayacak kararları almıştı),

Meysu, Garipsu (ikiside Kayseri mali Garipsu Incesu Garipçe köyündeydi, simdi kim bilir ne oldu?) en kaliteli meyve suları, biralardan Tekel, şaraplardan Kavaklidere en bilinenlerdi. Cocuklar Naba,Meltem, Tipi Tip cikletlerinden cıkan resimleri toplarlardı,kadınlar Öğretmen çorapları giyer eskitir paspas yapar yerine JILL alırlardı.

Bu yazıyı yazan Halit Taner TURAN daha ilkokula(69-74), ortaokula(74-78),liseye(78-82) ( ortaokul ve lise 1 sene fazladan sağlam olması için şart bi yerde) gider Üniversiteyi(82-84) ancak rüyasında görürdü.

1970-1980 senesi arasında; Kayserispor 72-73 sezonunda ilk defa 1. Türkiye Futbol Ligine cikmisti(Trabzonspor un üstünde, 1 sezon sonra Trabzon cikti onlar daha duruyor biz 5 sefer daha gittik geldik)

Tek trafik lambasi Yogunburc ve Talas Caddesi kavsagindaydi oda calismazdi, genclerin bulusma yerleri Kicikapidaki Özay Bilardo Salonu ve Kazancilar cikisinda pasajin üstünde ki Kervansaray Bilardo ve Okey salonuydu. Kızlar Hayat, Ses Mecmualariyla hayale dalar, Gencler Gırgır la,Carsaf la.Firt la kahkakaya doyarlardi.

Türkiye nin ilk Düdüklü tenceresi Termo Kayseri de üretilmeye devam ediyor, Kayserili aileler fuar haricinde simdiki Almer in yerindeki Durak 71 cay bahcesinde 5 TL ye bir semaver cay icerlerdi, Osman Kavuncu caddesinin adi o zamanlar Istanbul caddesiydi. 1 litre benzin 70 kurustu, Gültepe de ki Bünyan Garajindan Bünyan haric her tarafa otobüsler kalkar, Bünyan a gitmek isteyenler 50.Yil Dedeman Ortaokulunun yanindan kalkan midibüslere binerlerdi.

70 lerin baslarinda 60 lardaki gibi Is ve Isci Bulma Kurumunun önü stadta Kayserispor-Galatasaray maci varmis gibi kalabalik olur herkes Avrupa ya gitmenin yollarini arardi, Yasar Karaca,(K.B.O.O) Cemal Bozdemir (rahmetli) yeni futbol Hakemi olmuslar, Futbol Ajani Naci Ulucan (K.B.O.O. Türkce hocasiydi), Beden Terbiyesi Bölge Müdürü; sair ve yazar Aydemir Dogan Hocamizdi, Ülker Gazetesi günlükte, Zamanti Dergisi edebiyatta en mühim isimlerdi, Fantom Ahmet, Rizkullah, Giyasi Kayserispor un en taninmis futbolculariydi,Ahmet Elifoglu da (rahmetli) tabii ki Amigomuzdu (bir Ahmet Elifoglu da futbol hakemimiz vardi O ayri akrabaliklari var mi bilmem ama o da rahmetli oldu Allah Rahmet eylesin.)

Stadtaki maclarda ceyrek ekmek arasi sucuk 2,5 lira ,bir bardak semsamer(cekirdek) 25 kurustu, bir gazete 1 liraya okunur biriktirilen kuponlarla Anadol, Murat 124, siyah-beyaz televizyon , apartan dairesi gibi ikramiyelerden birinin isabet etmesi hayali kurulurdu. Kayseri-Ankara arasi Kuzucu Seyahat in Magirus otobüsleriyle Kaman hattindan 30 liraya 5 saatlik bir yoludu, ANADOLU TURIZM modern O 302 Mercedes otobüsleriyle yeni hizmete girmisti.(Magirus lar fabrika servisi olmustu, Sümer in, Ana Tamirin, Dikimevinin daha ne bileyim bir sürü fabrikanin iscisini tasirlardi)

Sivas Caddesinde Sevgi Esen e ait ESEN HASTANESI ve Millet Caddesindeki Salih Gazioglu nun ÖMÜR KLINIGI (1971 Subatinda Kurban Bayrami öncesinde kücük bir operasyon da ben gecirmistim) ilk Özel hastanelerdi, Ehliyet alabilmek icin heyet raporuna ihtiyac vardi oda devlet hastanesinden 6 ayda ancak cikartilirdi.Hastanelerde hasta ziyaretlerinde, muayene kuyrugunda her yerde sigara icilirdi kimseninde aklina icmeyi yasaklamak falan gelmezdi.

Nuh Naci Yazgan Köylü Talebe Yurdunda bir senelik pansiyon ücreti(74-75) 3750 TL idi (o zaman 1 DM= 5,5 TL ,, 3750 / 5,5 = 682 DM = 348 EURO), TRT tv si 72-73 senelerinde yeni gelmis haftada 3 gün (p.tesi,carsamba ,c.tesi) mahalli yayin yapar cocuklar Pilli Bebek isimli filme bayilirlardi, Haftada bir defa eski yerli filmler oynar TV si olmayanlar TV si olanlara misafir olur filmler mahallece beraber seyredilirdi. Doslar(Dostlar degil camda DOSLAR yazardi) Kiymali Pide Salonunda 1,5 kiymali 7,5 lira, Kicikapi da ki Ahmet Payza nin Petek Pastanesinde( Ogulcuklu Sinemasinin yani Merkez bankasi karsisindaydi sonradan Meydan PTT yan tarafina gecti simdi oralar hep kalkmis Allah bilir nerededir?) 1 porsiyon kadayif 2,5 lira, icli kete 1 liraydi.

Hattat Oteli ve yanindaki Vakif ishani 8 er katla en yüksek "GÖKDELEN" lerdi, sonradan Kicikapi da ki kilisenin arkasinda ki Anadalu Is Hani ve yaninda ki bina 74 te insaati baslamisti oralar 8 kattan yüksek 10 katli galiba , Havuzlu Han avukat bürolarinin bulundugu yegane pasajlardan biriydi ,( Kusculu avukat Yusuf Aslan in bürosuda oradaydi, K.B.O.O. da Türkce derslerimize gelirdi sonradan teröre kurban gitmisti) Millet Caddesinde Sedef Sekerleme de en lüks cikolatalar, Itimat Konfeksiyon magazasindan modern kiyafetler alinirdi.

Bir yabanci marka otomobil (BMW, MERCEDES, TOYOTA) araba almak icin 250 000 lira gerekirken Murat 124 almaya (72 de) 56 000 lira yetiyordu,TOFAS Fabrikasi 1971 senesinde zamanin Cumhurbaskani cevdet SUNAY tarafindan acilmisti., Iki tekerlekli Pinokyo cocuk bisikleti 1600 liraydi. 74 senesinde 1 paket yerli filtreli sigara 5,5 liraydi (yani 1DM = 51 eurocent yani 80 ykrs.)

Ibrahim Tatlises türküleriyle (Ayaginda Kundura), Ferdi Tayfur Arabesk sarkilariyla(Almanya Tireni) yeni yeni milleti costurmaya baslamisti, Eurovision sarki yarismasina (75) Semiha Yanki yla ilk defa katilmis sonuncu olunca milletce yas tutmustuk, mahallelerde futbol maclarinda cocuklar Müller e, Cruyff a özenir, Kayserispor güc bela 1.lige cikar bir sezon sonra 2.ligde tekrar sampiyonluga oynardi, IPA(Düvenönün deydi) en büyük marketti orda MIS CORN FLAKES (misir gevregi) paketi 7,5 liraydi. Buzdolabi, camasir makinasi gibi elektrikli aletler Kazancilar da Zümrüt Magazasindan (1971 senesinde Arcelik marka buzdolabimizi 1600 tl ye oradan almistik 13 ayakti ne demekse?), ucuz moda elbiseler yeraltinda TEK Konfeksiyon dan, ayakkabilar Naneciler den alinirdi,,, Imamoglu, Basyazici, Özdanaci, en meshur sucuk ve pastirma imalatcilariydi. T.E.D Koleji- Kayseri Lisesi takimlari arasindaki maclar okullar arasi Derby maclariydi, Kurukahve Billur Kahvecisinden, Yemen Kurukahvecisinden, kuruyemis Savur lardan alinirdi, Ruhbaslar, Kuzucu lar en meshur sarraflardi.

Ismet Inönü, Asik Veysel 73 te vefat etmisledi. Ferdi Tayfur, Orhan Gencebay, Necla Nazir, Oya Aydogan li filmler, kasetler plaklar modaydi her yerde O`nlar dinlenip O `nlar seyrediliyordu, Naim Talu, Sadi Irmak,Nihat Erim, Bülent Ecevit, Süleyman Demirel Basbakanlarimizdi. TRT radyolari 75 ten itibaren TRT 1, TRT2, TRT3 diye 3 degisik kanaldan yayina baslamisti ama FM da ha Türkiye de taninmiyordu (ilk fM radyoyu 1980 senesinde Istanbul da dinlemistim de ses kalitesine bayagi sasirmistim), 1974 Kibris Baris Harekatinda ucaklar Kayseri den havalanmis, Hava indirme nin askerleri Parasütlerle Kibris a cikartma yapmislardi. Kis aylarinda Kagni pazarinda iri bir lahana 5 liraya alinir yemeyle bitmeyeceginden sarmasi yapilir tursusu kurulurdu.

Hayat Lokantasinda bir sabah corbasi sinirsiz ekmek yaninda 150 kurustu, Belediye binasi Kicikapi daydi ve bütün belediye otobüsleri oradan hareket ederdi, Semt pazarlari henüz hicbiryerde yoktu el arabalariyla seyyar olarak hertürlü ihtiyaclar kapi önüne kadar gelirdi, bu el arabalari zamanla o kadar cogaldiki belediye yüzlerce el arabasini toplayip Kicikapi da ki kilisede depolamisti (72-73).(Bugünlerde gene ayni durum oluyormus galiba arabalari gene toplamislar.-Aralik 06) Sivas caddesinden 100- 150 m2 lüks bir daire 150 000 ila 300 000 liraya alinirdi. Cocuklarin oyunlari bilya, asik,ve gazoz kapaklariyla oynanan oyunlardi bu oyunlarla birbirlerinin bilyasin,asigini,gazoz kapagini ve hatta parasini bile üterler ve böylece ileriki senelerde oynayacaklari canak, yanik, poker, at yarisi, loto,toto,iddaa gibi oyunlarin temelini atarlardi.

Elmaagacli larin sarraf dükkani soyulmus 10 milyon liralik altinlari calinmis birkac hafta sonra da Milli Piyango seyyar bayii Osman Yöreci den aldiklari son bilete 6 milyonluk büyük ikramiye cikmisti(-Osman Yöreci o zamanlar galiba hanimi ölmüs, Elmaagacli lar 100 000 TL bahsis vererek yeniden evlenmesine yardimci olmuslardi, simdi nerededir kimbilir? yasiyorsa Allah saglik afiyet versin, yoksa Allah rahmet eylesin,).

1980 senesinde toprak kaymasindan Develi nin bir köyünde 40 tan fazla kisi ölmüs ,Günesli nin Obruk köyündede benzer bir toprak kaymasindan korkuldugundan köy simdiki yerine tasinmisti(insallah simdide Yamula Barajinin altinda kalmaz, yoksa bir daha tasinir belkide bu sefer eski yerine geri dönerler, gerci öyle bir tehlike görünmüyorya , biraz da latife yapalim canim) , gene bu tarihlerde Kayseri de meydana gelen bir tren kazasinda 20 den fazla kisi hayatini kaybetmisti.

Bütün Türkiye de oldugu gibi Kayseri de de anarsi terör tirmaniyor, hergün yeni yeni hadiseler oluyor, ögrenciler, isciler, memurlar dövülüyor, öldürülüyor kimse de buna dur diyemiyordu( 12 Eylül 1980 i biliyoruz ; o gün bütün millet rahat bir nefes almisti). TV de Uzay 1999 isimli kurgu-bilim serisinde otomobillerin yerine uzay vasitalarinin kullanildigi gösterilir, bu satirlari yazan Halit Taner TURAN 2000 senesinde 36 yasina gireceginin hesabini yapar Uzay da, gökyüzünde ucmanin hayalini kurardi. (Bu gidisle uzayin hayalini hepimiz daha cok görecege benziyoruz).

Yaziya mevzu olan sahis,teskilat,kulüp,camii,mamüller,artistler,sarkicilar, firmalar, v.b. yle hicbir sahsi tanisikligim, dostlugum, düsmanligim, akrabaligim, yakinligim vesaire yoktur sadece o günlerden aklimda kalan bazi hadiseleri bir sekilde yaziya döktüm, sizlerde kendinizce düsünür, tasinirsaniz bir Nostalji yazisi yazabilirsiniz, bu tür yazinin patenti her ne kadar bana ait olsada sizede bu hakki veririm canım n`olcak, maksat Edebiyat olsun,

Halit Taner TURAN / Wiesbaden- Almanya

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Facebook Yorumları